Haddii uusan aqoon, sidee ayuu mararka qaar wax sax ah kuugu sheegaa?
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
Walaalayaal, waxaa jira arrin dad badan ku wareeraan. Qof ayaa u taga saaxir ama faaliye, dabadeed saaxirkii ayaa u sheega magaciisa, waxyaabo hore ugu dhacay, arrimo qoyskiisa la xiriira ama xog kale oo isaga u gaar ah.
Qofkii markiiba wuu yaabaa oo wuxuu is yiraahdaa: “Ninkani sidee ayuu waxyaalahan ku ogaaday? Ma waxa qarsoon ayuu og yahay?”
Jawaabtu waa maya.
Qofka Muslimka ahi waa inuu marka hore fahmaa in cilmiga qaybka iyo waxa qarsoon Alle SWT keliya og yahay.
Alle wuxuu yiri:
(قُل لَّا يَعْلَمُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّهُ)
Macnaha:
“Waxaad dhahdaa: Kuwa samooyinka iyo dhulka ku sugan midkoodna ma oga waxa qarsoon Alle mooyee.”
(An-Naml: 65)
Aayaddani arrinta si cad ayay inoogu sheegaysaa.
- Saaxir ma oga qaybka.
- Faaliye ma oga qaybka.
- Jinni ma oga qaybka.
- Shaydaanna ma oga qaybka.
Qaybka Alle SWT oo keliya ayaa og.
Haddaba Sidee Ayuu Saaxirku Mararka Qaarkood Wax Sax ah Kugu Sheegaa?
Halkaan ayay dad badani ku wareeraan.
Wax kasta oo adiga kaa qarsoon macnaheedu ma aha inay qayb yihiin. Waxaa dhici karta in arrin aadan adigu ogeyn uu qof kale og yahay, ama xogtaada siyaabo kale lagu helay.
Sunnada Nabiga ﷺ waxaa sidoo kale ku sugan in shayaadiintu isku dayaan inay war maqlaan, dabadeedna ay isu gudbiyaan ilaa uu warku gaaro saaxirka ama faaliyaha. Hal eray oo run ah ayaa markaas lagu dhex daraa been badan.
Sidaas darteed waxaa dhici karta inuu saaxirku hal arrin oo sax ah kuu sheego, laakiin uu arrintaas ku daro been fara badan.
Dhibaatadu waxay tahay in qofku xasuusto wixii uu saaxirku saxay, laakiin uu illoobo beentii badnayd ee uu sheegay.
Jinnigu Qaybka Ma Oga
Qur’aanka waxaa ku jirta qisada Nabi Sulaymaan CS oo arrintan si weyn inoogu caddaynaysa.
Alle SWT wuxuu yiri:
فَلَمَّا قَضَيْنَا عَلَيْهِ الْمَوْتَ مَا دَلَّهُمْ عَلَىٰ مَوْتِهِ إِلَّا دَابَّةُ الْأَرْضِ تَأْكُلُ مِنسَأَتَهُ ۖ فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَن لَّوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوا فِي الْعَذَابِ الْمُهِينِ
Macnaha guud:
Markii Alle geerida Nabi Sulaymaan CS xukumay, jinnigii ma ogaan inuu geeriyooday ilaa xayawaan dhulka ahi cunay ushii uu ku tiirsanaa, dabadeedna uu dhacay. Markaas ayay caddaatay in haddii jinnigu qaybka ogaan lahaa, aysan ku sii jiri lahayn shaqadii iyo dhibtii ay ku jireen.
(Saba’: 14)
Haddaba arrintaas si fiican uga fikir.
Haddii jinnigu qaybka ogaan lahaa, sidee ayay uga qarsoomi lahayd geerida Nabi Sulaymaan CS?
Qur’aanka ayaa sidaas inoogu caddaynaya in jinnigu aanu aqoon qaybka.
Maxaa Dadka Lagu Khaldaa?
Mararka qaar faaliyuhu wuxuu qofka ku dhahaa:
“Waxaad soo martay dhibaato qoys.”
Qofkii ayaa yaabaya oo leh:
“Subxaanallaah! Sidee ayuu ku ogaaday?”
Laakiin imisa qof ayaan dhibaato qoys soo marin?
Wuxuu ku dhihi karaa:
“Waxaa jira qof kuu dhow oo ku xaasiday.”
Qofkii wuxuu bilaabayaa inuu ehelkiisa iyo saaxiibbadiis ka shakiyo.
Ama wuxuu ku dhahaa:
“Muddooyinkan waxaad dareemaysay murugo iyo culays.”
Taasina waa xaalad ay dad badan mararka qaarkood la kulmaan.
Hadallo guud ayaa qofka loo sheegayaa, laakiin qofku wuxuu moodayaa in sirtiisii gaarka ahayd la ogaaday.
Mararka Qaarkood Adiga Ayaa Xogta Bixinaya Adigoon Ogeyn
Saaxirka ama faaliyuhu wuxuu ku weydiin karaa su’aalo badan. Jawaabaha aad siisay ayuu isku xiriirinayaa, dabadeedna wuxuu kuu soo celinayaa xogtii isagoo ka dhigaya wax uu isagu ogaaday.
Mararka qaar wuxuu eegayaa wejigaaga iyo sida aad uga falceliso hadalkiisa.
Hadduu hal arrin kuu sheego oo uu wajigaaga ka dareemo inay sax tahay, halkaas ayuu hadalka ka sii wadaa.
Maanta waxaa intaas dheer baraha bulshada. Qofka xog badan ayaa laga heli karaa isaga oo aan ogeyn.
Magaciisa, qoyskiisa, meesha uu joogo, shaqadiisa, saaxiibbadiis iyo dhacdooyin noloshiisa ka mid ah ayaa mararka qaar internetka yaalla.
Sidaas darteed, qof wax adiga kugu saabsan kuu sheegay ha u qaadan inuu qaybka yaqaan.
Hal Run Ah Iyo Been Badan
Tani waa meel aad muhiim u ah.
Saaxirka ama faaliyaha waxaa laga yaabaa inuu kuu sheego arrin sax ah. Markaad aragto inay sax tahay ayaad rumaysan kartaa wax kasta oo kale oo uu kuu sheego.
Halkaas ayaa khatartu ka bilaabataa.
Hal run ah ayaa albaab looga dhigan karaa been badan.
Markaas qofkii wuxuu bilaabaa inuu saaxirka ku noqnoqdo:
- “Mustaqbalkayga maxaa ku dhici doona?”
- “Yaa i sixray?”
- “Yaa i xaasiday?”
- “Guurkaygu ma dhacayaa?”
- “Ganacsigaygu ma guulaysanayaa?”
Ugu dambayn qalbigii Alle ku xirnaa wuxuu bilaabaa inuu ku xirnaado hadalka saaxirka iyo faaliyaha.
Taasina waa khatar weyn oo taabanaysa caqiidada qofka.
Maxay Diintu Ka Tiri U Tagista Faaliyaha?
Nabiga ﷺ wuxuu yiri:
«مَنْ أَتَى عَرَّافًا فَسَأَلَهُ عَنْ شَيْءٍ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً»
Macnaha:
“Qofkii u taga faaliye oo wax weydiiya, salaaddiisa lama aqbalo afartan habeen.”
(Saxiix Muslim)
Bal eeg sida digniintu u culus tahay.
Muslimku uma baahna inuu faaliye u tago si uu mustaqbalkiisa u ogaado.
Mustaqbalkaaga waxaa og Rabbigii ku abuuray.
“Yaa I SIXRAY?” — Su’aashan Ka Digtoonow
Waxaan rabaa inaan arrintan si gaar ah uga digo.
Qof ayaa xanuunsada ama dhibaato la kulma, dabadeed wuxuu u tagaa qof ku dhaha:
“Hebel ayaa ku sixray.”
Hal weedh ayaa markaas qoys dhan burburin karta.
- Walaalo ayaa kala taga.
- Qaraabo ayaa is nacda.
- Nin ayaa xaaskiisa ka shakiya.
- Xaasku waxay ka shakidaa ehelka ninkeeda.
- Saaxiibbo muddo dheer wada socday ayaa col isu beddela.
Qof Muslim ah laguma eedayn karo inuu sixir sameeyey iyadoo aan daliil cad loo hayn.
Haddii aad ruqyo samaynayso, muhiim ma aha inaad ogaato qofka aad ka shakisan tahay inuu sixirka sameeyey.
Alle ayaa ku filan addoonkiisa.
Haddii Aad Ka Cabsi Qabto Sixir Ama Xasad Maxaad Samaynaysaa?
- Ha aadin saaxir.
- Ha aadin faaliye.
- Ha raadin qof kuu sheegaya cidda ku sixirtay.
- Alle u noqo.
- Salaadda ilaali.
- Qur’aanka akhri.
- Joogtee adhkaarta subaxda iyo galabta.
- Akhri Suuratul-Faatixah, Aayatul Kursi, Al-Ikhlaas, Al-Falaq iyo An-Naas.
- Samee ruqyada sharciga ah.
Haddii aad qabto calaamado caafimaad ama nafsiyeed, dhakhtar la xiriir oo baaritaan samee. Qaadashada sababaha caafimaadku kama hor imanayso tawakkulka Alle.
Gunaanad
Walaalkay iyo walaashay, hal arrin si fiican u fahma:
- Waxaa laga yaabaa saaxirku inuu xog kaa helo.
- Waxaa laga yaabaa inuu wax kaa qiyaaso.
- Waxaa laga yaabaa inuu dadka kale wax kaa weydiiyo.
- Waxaa laga yaabaa inuu hal arrin sax kuu sheego oo been badan ku daro.
Laakiin waxaas oo dhan midkoodna kama dhigayo qof yaqaan cilmiga qaybka.
Alle SWT wuxuu yiri:
﴿قُل لَّا يَعْلَمُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّهُ﴾
“Kuwa samooyinka iyo dhulka ku sugan midkoodna ma oga waxa qarsoon Alle mooyee.”
Saaxirka ha ka baqin.
Faaliyaha qalbigaaga ha ku xirin.
Qoyskaaga ha ku burburin hadal aan daliil lahayn.
Qof aan waxba galabsan ha ku eedayn sixir.
Qalbigaaga Alle ku xir, maxaa yeelay waxa qarsoon Alle oo keliya ayaa og.
Alle ha inaga ilaaliyo sixirka, saaxiriinta, faaliyayaasha iyo dhagarta shayaadiinta. Alle ha inoo sugo tawxiidkeenna iyo iimaankeenna ilaa aan ka geeriyoonno.
Aamiin.
Sheikh Caydaruus
(Maamulaha Xarunta Naftaada Dabiib)
